การะเกด เป็นพืชสมุนไพรและไม้โบราณในตระกูลเดียวกับเตย มีลักษณะเด่นคือดอกมีกลิ่นหอมแรง ยิ่งตอนเย็นหรือตอนฝนตกกลิ่นจะยิ่งหอมขจรขจาย ในทางสมุนไพรไทยมีสรรพคุณเด่นในเรื่องการบำรุงหัวใจและระบบทางเดินหายใจ โดยมีรายละเอียดส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์ดังนี้ครับ
สรรพคุณทางยาของแต่ละส่วน
- ดอก (รสสุขุมหอม/ขมเล็กน้อย):
- นิยมนำไปปรุงเป็นยาหอม ช่วยขับลม และทำให้ชุ่มชื่นหัวใจ
- บำรุงหัวใจ บำรุงธาตุในร่างกาย
- แก้อาการเจ็บอก และบรรเทาโรคในอก เช่น เจ็บคอ ขับเสมหะ
- ในอดีตนิยมนำดอกแห้งมาอบกลิ่นเสื้อผ้าเพื่อความหอมยาวนาน
- ยอดต้น (ส่วนใบอ่อน):
- นำมาต้มกับน้ำให้สตรีดื่มหลังคลอดบุตรใหม่ๆ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่และฟื้นฟูร่างกาย
สมุนไพรสรรพคุณบำรุงหัวใจ
การะเกด จัดเป็นไม้พื้นบ้านของไทยชนิดหนึ่ง โดยมีถิ่นกำเนิดอยู่ในเขตร้อนชื้นของทวีปเอเชีย เช่น ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ลาว กัมพูชา พม่า อินเดีย และศรีลังกา เป็นต้น นอกจากนี้ในปัจจุบันยังมีเขตการกระจายพันธุ์ในแถบมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนรวมไปถึงเกาะรีเวิร์ด เปอร์โตริโก เมซัมบิก หมู่เกาะวินด์เวิร์ด แทนซาเนีย และเยเมน เป็นต้น ซึ่งสามารถพบการะเกดได้ตามชายหาดทั่วไป และพื้นที่ใกล้ชายฝั่งทะเล สำหรับในประเทศไทยนั้น เป็นที่รู้จักคุ้นเคยกับการะเกดกันมาแต่โบราณดังนั้นจะเห็นได้จากวรรณคดีไทยหลายเรื่อง ต่างมีบทชมสวนชมป่าบรรยายถึงต้นการะเกดทั้งสิ้น อีกทั้งในหนังสืออักขราภิธานศรับท์ของหมอบรัดเล พ.ศ.2416 ก็มีบรรยายถึงการะเกดไว้ว่า “การะเกด ดอกไม้สีเหลือง กลิ่นหอมดี ดูงาม ต้นเท่าด้ามพาย ใบเป็นหนาม ขึ้นอยู่ที่ดินเปียกริมน้ำ” อีกด้วย
การนำการะเกดมาใช้
การะเกดเป็นพืชที่มีลักษณะใบยาว แข็งแรง และมีกลิ่นหอมอ่อน นิยมนำมาใช้ประโยชน์ทั้งในด้านงานหัตถกรรมและวัฒนธรรม โดยเฉพาะการนำใบมาสานเป็นเสื่อ กระเป๋า หรือของใช้ต่าง ๆ ที่มีความคงทนและเป็นเอกลักษณ์ นอกจากนี้ยังมีการนำการะเกดมาใช้เป็นไม้ประดับเพื่อความสวยงาม และในบางพื้นที่ใช้ประกอบพิธีกรรมตามความเชื่อพื้นบ้าน ด้วยคุณสมบัติที่ใช้งานได้หลากหลาย การะเกดจึงเป็นพืชพื้นบ้านที่มีคุณค่าและสะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทยได้เป็นอย่างดี
แหล่งข้อมูลที่มา: https://www.disthai.com/